Jan van Kessel (1626 Antwerpen 1679)
Altaarnis met de symbolen van de eucharistie met bloemen en vruchten, circa 1650
Olieverf op paneel, 36,9 x 27,3 cm
Collectie Noordbrabants Museum, ’s-Hertogenbosch, aankoop 2009
Altaarnis met de symbolen van de eucharistie met bloemen
Jan van Kessel was een leerling van zijn oom Jan Breughel de Jonge. Hij specialiseerde zich in het schilderen van bloemen- en vruchtenstillevens en dierstukken.
In de stenen nis van een altaar staat een vergulde kelk met daarboven een hostie en ernaast twee zilveren kandelaars. Ook staan er twee vaasjes met bloemen. De nis wordt bekroond door een pelikaan die zichzelf in de borst pikt. Het bloed geeft ze aan haar jongen. Dit verwijst naar het bloedoffer van Christus aan het kruis. Het schilderij draagt ook nog het opschrift EGO SVM PANIS/VIVIS (Ik ben het levend brood). Dit zei Christus tijdens het Laatste Avondmaal toen hij de eucharistie instelde. Daarbij werd het brood gebroken en de wijn gedronken. De korenaren en druiven die in de hoornen des overvloeds staan afgebeeld verwijzen eveneens hiernaar. Het bloemstuk bevat onder meer rozen, tulpen en anjers. Die verwijzen naar de liefde en het martelaarschap van Christus.
Het schilderij vormt een mooie aanvulling op de collectie bloemstukken in het Noordbrabants Museum. Tevens is het een bijzondere katholieke voorstelling zoals die in de zeventiende eeuw in de Zuidelijke Nederlanden gemaakt werden.